ವಿಶೇಷ ಬರಹಗಳು

ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಾಶ್ವತ ಜಲಾಶಯಗಳಿಂದ ಇನ್ನು ನಗರಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕುಡಿಯುವ ಸಿಹಿ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ಸಾದ್ಯ. ಕಾರಣ ನಗರ ಹಾಗು ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳ ಪಾಲಿನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ.. ನೀರನ್ನೂ ಸಹ ಬಿಡದೇ ಈ ಬೃಹನ್ನಗರಗಳು ಕುಡಿಯುತ್ತಿವೆ!

ಇನ್ನು ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವ ನೀರೆತ್ತಿ ತುಂಬಿಸಿದ ಸಣ್ಣ ಕೆರೆ ಅಥವಾ ಸಮೀಪದ ಕ್ಯಾನೆಲ್ ನಿಂದ ಭರಿಸಲಾದ ತಾತ್ಪೂರ್ತಿಕ ಜಲಾಶಯಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಿಹಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ಭಾಗ್ಯ. ಅದೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಸಲಾಗುವ ೬೦% ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ೫೪%  ಬಳಕೆಯಾಗುವುದು ನಮ್ಮ ಸಿಲಿಕಾನ್ ಕಣಿವೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ! ಉಳಿದ ೬% ವಿದ್ಯುತ್ ನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಗ್ರಾಮಗಳು ಬೆಳಗಬೇಕು. ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಕೊಂಡು ತರುವ ಬಾಕಿ ೪೦% ವಿದ್ಯುತ್ ರಾಜ್ಯದ ೨೯ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಕೆಯಾಗಬೇಕು!   

ಭದ್ರಾಪುರ ಗ್ರಾಮ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೊಂದು ಕನ್ನಡಿ. ಹುಬ್ಬಳಿಯಿಂದ ಗದುಗಿಗೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆ. ಅಕ್ಕ-ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣಿನ ಹೊಲಗಳ ಭೂಮಿ. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಿಂದ ೨೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ. ನವಲಗುಂದ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕಟ್ಟ ಕಡೆಯ ಹಳ್ಳಿ. ಸೈದಾಪುರ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಟ್ಟು ೪ ಹಳ್ಳಿಗಳು. ಮಜ್ಜಿಗುಡ್ಡ, ಬಸಾಪುರ, ಭದ್ರಾಪುರ ಹಾಗು ಸೈದಾಪುರ. ಈ ಎಲ್ಲ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಕಥೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಸದ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾಪುರದ್ದು.

ಸುಜಲಾ ಜಲಾನಯನ ಯೋಜನೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೧ ಕೋಟಿ ೫೯ ಲಕ್ಷ ರುಪಾಯಿಗಳ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬೃಹತ್ ಕೆರೆಯೊಂದನ್ನು ಭದ್ರಾಪುರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧ ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ನಡೆದ ಈ ಕೆರೆಯ ಕಾಮಗಾರಿಯ ಫಲವಾಗಿ ೯ ಎಕರೆ ಕೆರೆ ಇಂದು ತಲೆ ಎತ್ತಿನಿಂತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿ  ಮಳೆಯಾದಾಗ ನೀರು ನಿಂತಿದ್ದು ಬಿಟ್ಟರೆ..ಕೆರೆ ಪೂರ್ತಿ ಒಣ..ಒಣ. ಕೆರೆ ತುಂಬ ಜಾಲಿ ಮುಳ್ಳಿನ ಪೊದೆಗಳು. ಕೆರೆಯ ಒಡ್ಡಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಕ ೧ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 'ಫಿಲ್ಟರ್' ಹಾಗು 'ಪಂಪ್ ಹೌಸ್' ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು ೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದ ವರೆಗೆ ಪೈಪ್ ಲೈನ್ ಕಾಮಗಾರಿ ಸಹ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಊರ ಮುಂದೆ ಸುಮಾರು ೫೦ ಸಾವಿರ ರುಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ನೀರಿನ ಟ್ಯಾಂಕ್  ೬ ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಇಂದಿಗೂ ಕುಡಿಯಲು ನೀರು ಲಭ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.  ಮುಂದೆ ಓದಿ »

ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಾವಗಡ, ಮಧುಗಿರಿ, ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರೀಕರು ತಲಪರಿಗೆ ಎಂಬ ಪದ ಕೇಳಿದರೆ ಸಾಕು! ಅದರ ನೀರಿನ ಸಿಹಿ, ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿ, ಊರವರೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿ ಕಾಲುವೆ ತೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು, ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬರದವರಿಗೆ ದಂಡ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದುದು, ತಲಪರಿಗೆ ನೀರಿನಿಂದ ನಿಶ್ಚಿಂತೆಯಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆ ಬೆಳೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದುದ್ದು ... ಹೀಗೆ ಹತ್ತು-ಹಲವಾರು ನೆನಪುಗಳ ಲಹರಿಯೇ ಬಿಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ತಲಪರಿಗೆಗಳೆಂಬ ಪಾರಂಪರಿಕ ಜಲಮೂಲಗಳು  ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಆಪತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನರ ಬದುಕನ್ನು ಪೊರೆದದ್ದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ ಇದು.
೧೯೫೦-೫೫ರ ಇಸವಿ ೫ ಅಥವಾ ೬ನೇ ತರಗತಿಯ ಭೂಗೋಳ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಪಾಠವೊಂದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾಕ್ಯ ಹೀಗಿತ್ತು, ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಾವಗಡ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ತಲಪರಿಗೆಗಳ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿ ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಪಾವಗಡದ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾದ ಚಲುವರಾಜನ್‌ರನ್ನು ತಲಪರಿಗೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಅವರು ಥಟ್ಟನೆ ಇದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು.  ಮುಂದೆ ಓದಿ »

ವಾಟರ್ ಪೋರ್ಟಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯ ಕಟ್ಟುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವ ನನಗೆ ಅರ್ಘ್ಯಂ ಸಂಸ್ಥೆಯವರ ಒಡನಾಟದಿಂದ ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ತಿಳಿದುಬಂದ ಸಂಗತಿ - ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಅವರೊಂದು ಸರ್ವೇ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂಬುದು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ. ಈ ಸರ್ವೇ ಯೋಜನೆಯ ಗುರಿ ಪಂಚಾಯತಿಗಳಡಿ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ನೀರು ಎಲ್ಲಿಂದ ಸರಬರಾಜಾಗುತ್ತಿದೆ, ಹಾಗೂ ಸರಬರಾಜಾಗಿರುವ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಎಂಥದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ಲಾಗ್ ಮಾಡುವುದು.

ಮಾಹಿತಿ ಯುಗ ಇದು; ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಯೋಜನೆ ಇರಲಿ, ಧುಮುಕುವ ಮುನ್ನ ನಮಗೆ ಸಿಗಬಹುದಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೊಮ್ಮೆ ಜಾಲಾಡಿ ನಂತರ ಮುನ್ನಡೆಯುವ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕುತ್ತೇವೆ. ಅದು ಒಂದು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದ ಕೂಡಲೇ ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ನೇರ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಮಾಹಿತಿಯಿರಬಹುದು, ಅಥವ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಡೆಸಿರುವ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮಾಹಿತಿಯಿರಬಹುದು, ಅಥವ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗಿಟ್ಟು ನೋಡಿ, ಅವಲೋಕಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯಿರಬಹುದು. ಒಟ್ಟು ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿಯಿದ್ದರೆ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಆಗಲೇ ಮುಂದೆ ಹೋದಂತೆ!
ಅಲ್ಲದೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆ ಅನುಷ್ಟಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ ಇಲ್ಲವೇ ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಪಯೋಗ ಸಿಗದೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಅಥವ ಎತ್ತ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟವಲ್ಲದ ದಾರಿ ಯೋಜನೆಯ ದಿಕ್ಕು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.  ಮುಂದೆ ಓದಿ »

"೨೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತೈಲದ ಮಹತ್ವ ಏನಿತ್ತೋ ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ೨೧ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನೀರು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟದ ತಾಜಾ ಸರಕಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಇಂದಿಗಾಗಲೇ ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ೪೦ ಸಹಸ್ರ ಕೋಟಿ ರುಪಾಯಿಗಳ ವ್ಯಾಪಾರವಾಗಿದೆ. ಈ 'ನೀರು' ಎಂಬ ಮಾರಾಟದ ಸರಕಿನ ದಂಧೆಯ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ ಈಗಾಗಲೇ ತೈಲ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶೇ. ೪೦ ರಷ್ಟಿದೆ. ಇದು ಒಟ್ಟು ಔಷಧ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮೀರಿನಿಂತಿದೆ. ಬೇರೆ ಎಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗು ಪ್ರಖರವಾದ ಭವಿಷ್ಯವಿದೆ"

ಇದು ೨೦೦೨ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ 'ನೇಚರ್' ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯ ಸಾರ!

ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿತ್ತು. "ಈ ಜಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ೮೦೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ವಹಿವಾಟು ಸಾಧಿಸಲಿದೆ. ೨೦೦೧ರ ವೇಳೆಗೆ ಒಂದು ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತದ ವ್ಯವಹಾರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಲಿದೆ" ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿತ್ತು. ೨೦೦೭ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಜಲ ವ್ಯವಹಾರ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ೮ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ತಲುಪಿದೆ! ಬಹುಶ: ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಊಹೆ ನಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಮೀರಿದ್ದು.

೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಂಪನಿಗಳು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ನೀರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶೇ.೫! ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಉದ್ದೇಶಿತ ಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ ೯೫% ಜನ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ! ಹಾಗಾಗಿ ನೀರು ಉದ್ಯಮ ೨೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ಲಾಭದಾಯಕ ಉದ್ದಿಮೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಈ ಎಲ್ಲ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ತೀರ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಗಮನಿಸಿ, ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲು 'ವಿಶ್ವ ಜಲ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆ' ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ೧೯೯೯ರ ಜನೇವರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾಸಿಕ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, "ಒಂದು ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ, ಒಂದು ಬ್ಯಾರೆಲ್ ತೈಲದಷ್ಟೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ನೀರಿನ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಮಂಡಿಸಲಿವೆ". ಹಾಗಾಯಿತು ಕೂಡ. ಕೊಲೆರಾಡೋದ ಶಿಲಾವೃತ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಜೂನ್ ೨೦೦೬ ಹಾಗು ೨೦೦೭ರ ಮಧ್ಯೆ ೧,೦೦೦ ಕ್ಯೂಬಿಕ್ ಮೀಟರ್ ನೀರಿನ ಬೆಲೆ ೮,೦೦೦ ಡಾಲರ್ ದಿಂದ ೧೮,೦೦೦ ಡಾಲರ್ ಗಳ ವರೆಗೆ ಏರಿದ್ದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ!  ಮುಂದೆ ಓದಿ »

"ತಮ್ಮ..ಅದನೇನ್ ನೋಡ್ತಿ..ನಮ್ಮನೇನ್ ಕೇಳ್ತಿ..? ಒಂದ ಮಾತಿನ್ಯಾಗ ಹೇಳ್ಯಾ..?
- ಈ ನೀರು ಕುಡದ್ರ ಉಚ್ಚಿ ಕುಡಧಾಂಗ ಆಗತೈತಿ ನೋಡಪಾ..!"

ಆಹೆಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮದ ಕಮಲಮ್ಮನ ಮಾತುಗಳಿವು. ಕೇಳಿದ ನನಗೂ, ಗೆಳೆಯ ಛಾಯಾಪತ್ರಕರ್ತ ಕೇದಾರನಾಥ್ ಅವರಿಗೂ ಕರುಳು ಕಿತ್ತು ಬಂದಂತಹ ಅನುಭವ.

ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನವಲಗುಂದ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಹಳ್ಳಿ ಆಹೆಟ್ಟಿ (ಆಯಟ್ಟಿ). ಮೂರು ಸಾವಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ. ಹದಿನೆಂಟುನೂರರಷ್ಟು ‘ಪ್ರೌಢ’  ಮತದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗ್ರಾಮ. ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯಿತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿರುವ, ತೊಟ್ಟು ನೀರಿಗೂ ದೈನೇಸಿಯಾಗಿರುವ ಬಾಯಾರಿದ ಹಳ್ಳಿ. ಇಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ದಾಹ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿ ಶೋಚನೀಯ. ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಮಾನವೀಯತೆಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ನಿಂತು ಯೋಚಿಸಬೇಕಾದಷ್ಟು ಗಂಭೀರ ಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಆಹೆಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮದ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು, ಗಂಡಸರು ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ನೀರು ಹೊರುವುದನ್ನು ನಿತ್ಯ ಕಾಯಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನಿತ್ಯ ೪-೬ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರ ಕ್ರಮಿಸಿ ಕುಡಿಯಲು ಕಲುಷಿತ ನೀರು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವುದೇ ಹರಸಾಹಸದ ಕೆಲಸ. ಗ್ರಾಮದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಹರಿದಿರುವ ‘ತುಪರಿ ಹಳ್ಳ’ ದಲ್ಲಿ ‘ಒರ್ತಿ’ ತೋಡಿ ಕಪ್ಪಾದ ನೀರನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಿಂದಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾಸುಗಟ್ಟಲೇ ತುಂಬಿಸುವುದು ಅವರಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು, ಇಲ್ಲವೇ ಸೈಕಲ್, ಎತ್ತಿನ ಬಂಡಿ, ಕೈಗಾಡಿ, ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಹೀಗೆ ನೂರೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕೊಡಗಳಲ್ಲಿ ಕಲುಷಿತ ನೀರು ‘ಕುಡಿಯಲು’ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯದೇ ಉಪಾಯವಿಲ್ಲ.

ಈ ತುಪರಿಹಳ್ಳದಲ್ಲಿ ೮ ತಿಂಗಳು ಸಣ್ಣ ಗಟಾರಿನ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನ ಪರಿ ವರ್ಣಿಸಲು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಗಳ ಕೊರತೆ ಕಾಡೀತು ಎಂಬ ಭಯವಿದೆ. ಉಪ್ಪಿನ ಬೆಟಗೇರಿ, ಇನಾಮಹೊಂಗಲ, ಹಾರೋ ಬೆಳವಡಿ ಹಾಗು ಶಿರೂರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಯ್ದು ಬರುವ ಈ ಹಳ್ಳ, ಆಯಾ ಊರುಗಳ ಗಟಾರು ಮಲೀನವನ್ನು ಸಹ ಹೊತ್ತು ಆಹೆಟ್ಟಿಗೆ ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಗಟಾರು ನೀರಿನ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ‘ಒರ್ತಿ’ ಹೊಂಡಗಳನ್ನು ತೆರೆದು, ಮೂಗು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಜನ ನೀರನ್ನು ಬಿಂದಿಗೆಗಳಿಗೆ ಹಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಮೂಗು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಮನೆ ಮಂದಿಯೆಲ್ಲ ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ!  ಮುಂದೆ ಓದಿ »

ಈ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನ ಸದಾ ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದು ಜಲಜನ್ಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ನರಳುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ. ವಾಂತಿ-ಬೇಧಿ, ಖೆಮ್ಮು, ಆಮಶಂಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಖಾಯಂ. ಮಕ್ಕಳು, ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು, ವಯೋವೃದ್ಧರು ಅತಿಸಾರ, ಅನಿಮೀಯಾ, ಅಶಕ್ತತೆ, ಮೂತ್ರಕೋಶದ ಹರಳು ಹಾಗು ಉದರ ಸಂಬಂಧಿ ರೋಗಗಳಿಂದ ನಿತ್ಯ ಪರಿತಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಹೆಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಿಲ್ಲ. ಸುಲಭ ಶೌಚಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಸರಕಾರಿ ಕಡತಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದು, ಅಂಕಿ-ಅಂಶ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಹೌದು. ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದಕ್ಕೂ, ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಮೂಡಿಸಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗು ಹಕ್ಕಿನ ಪ್ರತಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಬೇರೆ! ಇಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರಮೇಯ ಸರಳವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ?

ಆಹೆಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮದ ಹಿರಿಯರಾದ ನಿಂಗಪ್ಪ ನಿಂಗಪ್ಪ ದೊಡ್ಮನಿ ಹಾಗು ಮಲಕಾಜಪ್ಪ ಮಹಾದೇವಪ್ಪ ಜಗದಣ್ಣವರ್  ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಬೇರೆಯೇ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯ್ತಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳು ಬೇಕಿಲ್ಲವಂತೆ. (ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ? ಎಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ನರಳುತ್ತಿದೆ? ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ತಾಜಾ ಉದಾಹರಣೆ!) ಇಲ್ಲಿನ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ತಾಳ-ಮೇಳ ಇಲ್ಲ. ಸಣ್ಣ ಹಾಗು ಮಧ್ಯಮ ಹಿಡುವಳಿ ಕಮತದವರಿಗೆ (೫ ಎಕರೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹೊಲ) ತಿಂಗಳಿಗೆ ೩೦/- ರುಪಾಯಿ ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚು ಹಿಡುವಳಿ (೫ ಎಕರೆ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು) ತಿಂಗಳಿಗೆ ೬೦/- ರುಪಾಯಿ ನಳದ ಬಿಲ್ ಆಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬಹುತೇಕರು ಸಾವಿರಾರು ರುಪಾಯಿ ಬಾಕಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಾರಿಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ (ನವಲಗುಂದ ವಿಧಾನ ಸಭಾಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ, ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.) ಶಾಸಕ ಶಂಕರ ಪಾಟೀಲ್ ಮನೇನಕೊಪ್ಪ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ೧೦ ಸಾವಿರ ರುಪಾಯಿ ವಯುಕ್ತಿಕ ಧನ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಒದಗಿಸಿದ್ದರು! ಮತ್ತೆ ಯಥಾ ಸ್ಥಿತಿ. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಕರ್ಮ.  ಮುಂದೆ ಓದಿ »